Zasady stosowania ulgi abolicyjnej dla osób pracujących w Wielkiej Brytanii

Krótka odpowiedź

Ulga abolicyjna przysługuje polskim rezydentom podatkowym uzyskującym dochody z pracy lub działalności w Wielkiej Brytanii; od 1 stycznia 2021 r. maksymalna korzyść wynosi 1 360 zł rocznie. Jeśli podatnik jest rezydentem Polski i płaci podatek w UK, stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia, ale korzyść z odliczenia jest ograniczona do tej kwoty.

Co to jest ulga abolicyjna?

Ulga abolicyjna to mechanizm podatkowy zaprojektowany, by złagodzić skutki podwójnego opodatkowania dochodów zagranicznych u polskich rezydentów. Zasadniczo pozwala ona odliczyć od polskiego podatku część podatku zapłaconego za granicą, ale od 1 stycznia 2021 r. w przypadku krajów stosujących metodę proporcjonalnego odliczenia (m.in. Wielka Brytania po wdrożeniu MLI) praktyczna korzyść jest ograniczona do 1 360 zł rocznie.

Ta zmiana wynika m.in. z implementacji instrumentu MLI (Multilateral Instrument), który spowodował przekwalifikowanie niektórych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i doprowadził do powszechniejszego stosowania metody proporcjonalnego odliczenia; efektem było obniżenie efektu wyrównującego między podatkami zapłaconymi w UK a tymi należnymi w Polsce.

Kto może skorzystać?

• polski rezydent podatkowy z dochodami z pracy lub umów cywilnoprawnych uzyskiwanymi w Wielkiej Brytanii,
• osoba, która wykazuje w Polsce dochody zagraniczne w zeznaniu PIT i ma dowody zapłaconego podatku w UK (np. P60, payslips),
• osoba, której dochód w UK nie jest opodatkowany jako zysk spółki (np. wynagrodzenie osobiste, prawa autorskie),.

Ulga nie obejmuje m.in. dochodów rozliczanych wyłącznie w ramach CIT spółki (przykład: zyski spółki Ltd), dochodów marynarzy uzyskiwanych na wodach terytorialnych, ani sytuacji, w których podatnik nie jest rezydentem Polski (np. przewyższenie kryterium 183 dni i spełnienie testu rezydencji UK).

Podstawowe zasady i terminologia

Aby poprawnie zastosować ulgę, warto pamiętać o kilku kluczowych pojęciach:

• metoda proporcjonalnego odliczenia – mechanizm, w którym od polskiego podatku odejmowana jest część podatku przypadająca na dochód uzyskany za granicą,
• rezydencja podatkowa – kryterium decydujące o opodatkowaniu światowego dochodu w Polsce,
• dowody zapłaty podatku za granicą – dokumenty niezbędne do wykazania wysokości podatku (np. P60, P45, payslips, oficjalne rozliczenie HMRC),.

Jak obliczyć ulgę abolicyjną — krok po kroku

1. ustal łączny dochód globalny: sumuj dochody uzyskane w Polsce i dochody z Wielkiej Brytanii (przykład: dochód PL 50 000 zł + dochód UK 60 000 zł = 110 000 zł),
2. oblicz podatek według polskiej skali dla tej sumy: 17% do 85 528 zł i 32% od nadwyżki ponad tę kwotę (wylicz podatek całkowity dla pełnej sumy dochodów),
3. oblicz podatek, który przypada na dochód uzyskany za granicą metodą proporcjonalnego odliczenia: oblicz podatek od całości dochodu oraz podatek od dochodu bez części zagranicznej; różnica to podatek przypisany do dochodu zagranicznego (to maksymalne możliwe odliczenie w metodzie proporcjonalnej),
4. ustal wysokość podatku faktycznie zapłaconego w UK i przelicz ją na PLN według kursu wskazanego przez Ministerstwo Finansów (np. kurs NBP lub kurs stosowany zgodnie z instrukcją MF),
5. porównaj: dostępne odliczenie proporcjonalne vs. podatek zapłacony w UK; realne odliczenie to mniejsza z tych dwóch wartości, ale zgonie z przepisami od 2021 r. zastosuj dodatkowe ograniczenie: ulga abolicyjna nie może przekroczyć 1 360 zł,
6. oblicz podatek do zapłaty w Polsce: podatek wg polskiej skali minus rzeczywista ulga (czyli min(odliczenie proporcjonalne, zapłacony podatek w UK, 1 360 zł)).

Formuła skrócona

podatek PL − min(odliczenie proporcjonalne, zapłacony podatek w UK, 1 360 zł) = podatek do zapłaty w Polsce, przy czym przeliczenia walut i dokumentacja muszą być zgodne z wytycznymi MF.

Przykłady wyliczeń (ilustracyjne)

Przykład 1 — umiarkowane dochody (ilustracyjnie)

Założenia: dochód w Polsce 50 000 zł, dochód w UK 60 000 zł (po przeliczeniu), łączny dochód 110 000 zł. Dla jasności używamy uproszczonych wyliczeń podatku:

1. podatek wg polskiej skali przy 110 000 zł (szacunkowo) = 22 370 zł,
2. podatek wg polskiej skali przy samym dochodzie z Polski 50 000 zł (szacunkowo) = 8 500 zł,
3. odliczenie proporcjonalne = 22 370 zł − 8 500 zł = 13 870 zł (to maksymalny polski podatek przypisany do dochodu z UK),
4. podatku zapłaconego w UK (przykładowo) = 18 900 zł (przeliczone z GBP),
5. realne odliczenie = min(13 870 zł, 18 900 zł) = 13 870 zł, ale z uwagi na limit abolicyjny od 2021 r. faktyczna ulga = min(13 870 zł, 1 360 zł) = 1 360 zł,
6. podatek do zapłaty w Polsce po odliczeniu = 22 370 zł − 1 360 zł = 21 010 zł (wartości orientacyjne i zaokrąglenia).

Wniosek: bez limitu 1 360 zł podatnik mógłby odliczyć większą część podatku zapłaconego w UK, ale od 2021 r. korzyść jest istotnie ograniczona.

Przykład 2 — wyższe dochody i wpływ składek NIC

Założenia: dochód z UK 24 000 GBP (ok. 120 000 zł), dochód w Polsce 30 000 zł. Przy dochodach z UK rosną nie tylko podatki dochodowe, ale też składki na ubezpieczenia (NIC). Dla ilustracji wykorzystamy uproszczone dane z 2020 r.:

1. podatki i składki z UK (przy 24 000 GBP): pracownik zapłaci ok. 2 298 GBP podatku + 1 740 GBP NIC, razem około 4 038 GBP (ok. 20 190 zł),
2. przeliczenie podatku zapłaconego w UK do PLN i ustalenie odliczenia proporcjonalnego – długość obliczeń zależy od sumy dochodów i kursu NBP,
3. jeśli odliczenie proporcjonalne przewyższa 1 360 zł, to rzeczywista ulga nadal będzie ograniczona do 1 360 zł, co przy wyższych dochodach powoduje istotny wzrost zobowiązania w Polsce w porównaniu z okresem sprzed zmian,.

W tym scenariuszu składki NIC i wysokie podatki w UK nie chronią przed ograniczeniem ulgi w Polsce — skutki fiskalne mogą być znaczące dla osób o wyższych dochodach.

Kiedy ulga nie przysługuje — typowe sytuacje wykluczające

• dochód w UK uzyskiwany za pośrednictwem spółki Ltd i opodatkowany CIT w UK — ulga nie dotyczy zysku spółki,
• dochody z pracy na wodach terytorialnych lub statkach morskich, jeśli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje inne zasady,
• brak rezydencji podatkowej w Polsce — osoba uznana za rezydenta podatkowego w UK nie korzysta z abolicji w Polsce,.

Dokumenty i rozliczenie w PIT

Do prawidłowego rozliczenia potrzebne będą:

• formularz PIT-36 (gdy występują dochody zagraniczne do uwzględnienia),
• dowody zapłaty podatku w UK: P60, P45, payslips, oficjalne potwierdzenia HMRC,
• dokumenty przeliczeniowe: kurs NBP lub kurs wskazany przez MF oraz dowody potwierdzające dni pobytu i rezydencję,.

Terminy składania deklaracji są standardowe dla PIT w Polsce (zeznanie roczne do 30 kwietnia za rok poprzedni). Zachowaj dokumenty przez okres przedawnienia (zwykle 5 lat), gdyż organy mogą żądać dowodów.

Wpływ MLI i zmiany od 2020/2021

Wdrożenie MLI spowodowało, że kilka krajów, w tym Wielka Brytania, zostało przypisanych do kategorii stosujących metodę proporcjonalnego odliczenia. Efekt praktyczny: od 2021 r. prawo do pełnego wyrównania podatku zapłaconego za granicą zostało ograniczone, a ulga abolicyjna zredukowana do maksymalnie 1 360 zł. Szacunki administracyjne wskazują, że zmiana dotknęła setki tysięcy polskich rezydentów pracujących w UK i innych krajach z tą metodą.

Praktyczne wskazówki i najczęstsze błędy

• sprawdź status rezydencji podatkowej przed wyjazdem lub w trakcie pobytu za granicą,
• zbieraj wszystkie dokumenty z HMRC (P60, payslips) oraz dowody przeliczeń walutowych zgodnie z wytycznymi MF,
• rozróżniaj dochody osobiste od dochodów firmowych (Ltd) — ulga dotyczy dochodów osobistych, a nie zysków spółek,
• nie myl metod: metoda wyłączenia z progresją działa inaczej niż metoda proporcjonalnego odliczenia — od 2021 r. dla UK obowiązuje metoda proporcjonalna,.

Najczęstsze błędy to: nieprawidłowe przeliczenie GBP na PLN (należy stosować kurs wskazany przez MF/NBP), brak dokumentów potwierdzających zapłatę podatku w UK, oraz traktowanie dochodu spółki Ltd jako dochodu osobistego.

Podstawa prawna i źródła

• ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych — regulacje dotyczące zasad rozliczeń i metod zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu,
• interpretacje i wytyczne Ministerstwa Finansów dotyczące stosowania ulgi abolicyjnej oraz implementacji MLI,
• dokumenty MLI i komunikaty administracyjne odnoszące się do klasyfikacji Wielkiej Brytanii jako kraju stosującego metodę proporcjonalnego odliczenia,.

Uwaga praktyczna: W skomplikowanych przypadkach (np. mieszane źródła dochodów, praca przez spółkę Ltd, wątpliwości co do rezydencji) warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub zasięgnąć interpretacji MF przed złożeniem zeznania.

• http://www.smob.pl/dziecko/w-czym-kapac-niemowlaka
• https://kafito.pl/artykul/jak-urzadzic-lazienke-dla-wielopokoleniowej-rodziny,145630.html